02.04.2025
1. «Экология және табиғатты қорғау қызметі» / Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың технигі
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың технигі – бұл табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, туризмді ұйымдастыру, қоршаған ортаның экологиялық жағдайын сақтау, сондай-ақ жұмыстың сипаттамасы мен қызметкерлердің еңбек функцияларын реттеу жөніндегі маман.
Осы сала мамандарының маңызды дағдыларына мыналар жатады:
• Бақыланатын аумақтың биологиялық әртүрлілігін, олардың өмір сүру ортасына қойылатын талаптарын білу;
• Экологиялық зерттеулер нәтижелерін талдау және түсіндіру;
• Антропогендік әрекеттердің ықтимал салдарын болжау;
• Табиғатты пайдаланудың экономикасын білу;
• Қоршаған ортаның жай-күйін бақылау қағидаттарын түсіну;
• Органикалық және табиғи ресурстарды ұтымды өндіру мен пайдалану дағдыларына ие болу.
Бұл мамандық елдің экономикалық әл-ауқаты үшін аса маңызды. Осы біліктілік бойынша сәтті оқу және одан әрі жұмыс істеу үшін студент география, экология, физика, химия, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (АКТ) саласында білімге ие болуы керек.
Мамандықтың артықшылықтары:
• Сұранысқа ие болу;
• Қазіргі заманның ерекше қаһармандары – су, ауа және ағаштарды қорғайтын мамандар;
• Жиі іссапарлар арқылы саяхаттау мүмкіндігі, күнделікті жұмыстан алшақтау;
• Қоршаған ортаны жақсарту бойынша атқарылған жұмыстардан моральдық қанағат сезіміне бөлену;
• Білікті техник мамандарға сұраныстың артуы.
Кемшіліктері:
• Экстремалды жағдайларда жұмыс істеу қажеттігі;
• Зиянды заттармен жұмыс істеу денсаулыққа қауіпті болуы мүмкін (қауіпсіздік техникасын сақтаған жағдайда бұл қауіптердің алдын алуға болады).
Осы саладағы жас маман күрделі жұмысқа, жоғары білім талаптарына және қауіпсіздік техникасына бейімді болу керек. Жұмыс далалық жағдайларда жүргізілуі мүмкін, жиі өлшеулер жасау, сынамалар алу қажет.
⸻
2. «Табиғи ресурстарды қорғау және ұтымды пайдалану»
Бұл мамандық жабайы табиғатты қорғау, сондай-ақ қоршаған ортаны ластанудан сақтау жөніндегі жоғары білікті мамандарды даярлауды көздейді. Қоршаған ортаның ластану мәселесі әлемнің барлық елдері үшін өзекті болғандықтан, табиғатты қорғау саласында алдыңғы қатарлы тәжірибелер негізінде экологиялық ресурстарды ұтымды пайдалану және экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша оқыту жүргізіледі.
⸻
3. «Орман шаруашылығы»
Орман шаруашылығы – бұл экономиканың бір саласы, оның негізгі міндеттері:
• Мемлекетті ағаш және орман өнімдерімен қамтамасыз ету;
• Орман қорының ресурстарын сақтау және ұтымды пайдалану;
• Орманның экологиялық, су қорғау, санитарлық-гигиеналық, рекреациялық және басқа да қызметтерін күшейту.
Бұл мамандық бойынша даярлау орман өндірісінің барлық кешенін ұйымдастыру және басқару, мемлекеттік орман күзеті қызметін жүзеге асыру, ормандардың жай-күйіне бақылау жүргізу, орман ресурстарын ұтымды пайдалану және қорғау сияқты кәсіби құзыреттерді қалыптастырады.
Кәсіби қызмет объектілері:
• Орманды қалпына келтіру және өсіру технологиялық процестері;
• Орманның тұқымдық құрамын және сапасын жақсарту;
• Орман өнімділігін арттыру;
• Орман қоры жерлерін қорғау, күзету және ұтымды пайдалану;
• Орманның қорғаныс және экологиялық функцияларын күшейту;
• Орманның генетикалық және биологиялық әртүрлілігін арттыру.
Мамандар мынадай мекемелерде жұмыс істей алады:
• Орман шаруашылығы кәсіпорындары;
• Орман орналастыру және жобалау ұйымдары;
• Орман қорғау қызметі кәсіпорындары;
• Ұлттық парктер мен қорықтар;
• Орман-аңшылық шаруашылықтары;
• Ғылыми-зерттеу, өндірістік-коммерциялық және білім беру мекемелері.